نوروفیدبک و درمان اعتیاد
اعتياد به مواد مخدر بيماري رواني عودكننده و مزمني است كه با اختلالات انگيزشي شديد و از دست دادن تسلط رفتاري توام است و نیز با ویژگی هایی همچون رفتارهای اجبارگونه، ولع غیرقابل کنترل، رفتارهای جستجوگرانه مواد و مصرف مداوم آن با وجود پیامدهای زیان بار اجتماعی، روانی، جسمی، خانوادگی و اقتصادی که به همراه دارد، مشخص می شود.
واژه «اعتياد» به اين صورت تعريف شده است: «هر ماده اي كه وارد بدن موجود زند ميشود و موجب تغيير يا تعديل در خاصيت و عمل موجود زند ميگردد». درواقع ويژگي مهم اختلال سوءمصرف مواد وجود يکي از علائم شناختي،رفتاري و فيزيولوژيکي است كه افراد باوجود مشکلات قابل توجه مرتبط با سوء مصرف، هنوز به مصرف، آن ادامه ميدهند.
درمان متمرکز بر اصلاح و بهبود مدارهای مغزی در اعتیاد
همچنين اين مجموعه تشخيصي مطرح ميكند كه اختلال سوءمصرف مواد يك تغيير زيربنايي در مدارهاي مغزي را (به ويژه در افراد با اختلالات شديد) به وجود مي آورد كه ممکن است بعد از سم زدايي هم اين تغييرات باقي بمانند.
يکي از پرفشارترين و دنباله دارترين مباحثي كه در جريان درمان اختلالات اعتيادي با آن مواجه هستيم ولع، وسوسه و يا اشتياق مصرف، است. متخصصان ولع مصرف را به عنوان واژه اي تعريف كرده اند كه طيف وسيعي از پديده ها ازجمله انتظار تاثيرات تقويت كننده و گرايش شديد به مواد را دربر ميگيرد.
هورمز و روزين ولع را اينگونه تعريف ميكنند: احساس بسيار قوي و خواستن فوري يك چيز به طوريكه امکان هرگونه تمركز بر موضوع ديگري غير از موضوع خواسته شده ناممکن باشد. مطالعات مختلف نشان داده ولع مصرف، به عنوان پديده مركزي و عامل اصلی ادامه مصرف و همچنین بازگشت به اعتیاد پس از دوره های درمانی شناخته می شود.
همچنین مدل های عصب شناختی معاصر اعتیاد را بعنوان یک اختلال مغزی می شناسند که شامل آسیب های نورونی شدیدی است و منجر به مصرف مواد علیرغم پیامدهای منفی آن می شود.
شواهد زیادی وجود دارد که افراد سوء مصرف کننده مواد نقایص وسیعی در عملکردهای عصب روانشناختی نشان میدهند که این نقایص مخصوصا در کارکردهای اجرایی برجسته هستند.
در اثر اعتیاد نقایص عصبی و نورونی در مغز ایجاد میگردد
تحقیقات همچنین نشان میدهند که این نقایص نورونی بر سیستم های عصبی درگیر در انگیزش، هیجان، یادگیری، حافظه و کارکردهای اجرایی اثر می گذارد و شواهد متعددی وجود دارد مبنی بر افزایش احتمال ایجاد نارسائی های شناختی با مصرف مواد حتی پس از ترک آن.
یکی از متغییرهای شناختی مرتبط با مواد «سوگیری توجه» میباشد. توجه، توانایی بازداری اطلاعات نامربوط در حین انجام تکلیف و افزایش پردازش اطلاعات مهم است. این کارکرد عصبی مهم می تواند به علت وجود برخی اختلالات مختل شود.
سوگیری توجه پدیده ای است که در طی آن با وجود تکانش های فرد برای نادیده گرفتن محرک، تمام نیروی توجه به سمت آن سوق می یابد. این پدیده از نظر آسیب روانی نقش مهمی در اعتیاد بازی میکند.
یافته های علوم اعصاب شناختی نشان میدهند که در زمینه فرایندهای شناختی، بین محرک های مربوط به مواد و پاسخ های اولیه به این محرک ها از یک طرف و پاسخ های رفتاری بعدی مثل وابستگی به مواد و یا عود ارتباط بسیار قوی وجود دارد.
روش نوروفیدبک در درمان اعتیاد موثر است
در حوزه درمان اختلالات روانشاختي، پژوهش هاي نوروفيزيولوژيکي با بررسي ارتباط بين برق نگاري مغزي، مکانيم هاي زيربنايي تالاموكورتيکي مغز و حالات روانشناختي نشان داده اند كه ايجاد نوسانات و تغييرات بهينه در ريتم و فركانس امواج مغزي با استفاده از روش هاي عصب درماني ميتواند تغييرات بهينه اي در حالات روانشناختي ايجاد نمايد.
آموزش پسخوراند عصبي يا نوروفيدبك ازجمله اين روش هاي عصب درماني است كه اخيراً مطالعاتي پيرامون كارايي آن در موقعيت هاي آسيب شناسي رواني انجام شد است.
در بین این فرایندهای شناختی افزایش توجه نسبت به محرک های مربوط به مواد نقش محوری دارد. مطالعات نشان داده افراد با وابستگی به هروئین، کوکائین و الکلف محرک های مربوط به مواد را به شیوه های نابهنجار پردازش می کنند.
مطالعات متعددي سوگيري توجه در وابستگي به مواد مختلف اعم از الکل و نیکوتین را نشان داده اند که افراد به طور انتخابی به نشانه هایی توجه میکنند که با موضوعات برجسته هیجانی آن ها در ارتباط است.
محرک هایی که همراه مواد وجود دارند و یا فرد در فرایند اماده سازی و مصرف با آن ها در ارتباط است، جذاب و خواستنی شده و موجب سوگیری توجه به اين محرك ها ميگردد. اين محرك ها و اين سوگیري توجه موجب سوق دادن رفتار به طرف، هدف خاص مرتبط با آن ها ميشود.
نوروفیدبک چگونه درمان میکند؟
نوروفيدبك روشي است كه هدف، آن كمك به افراد براي تغيير دادن عملکرد مغزشان بدون استفاده از روش هاي تهاجمي است. نوروفيدبك به نوعي شرطي شدن كنشگر فعاليت الکتريکي مغز اشاره دارد كه در آن به فعاليت مطلوب مغز پاداش داده ميشود و از فعاليت نامطلوب مغز بازداري ميشود. باور بر اين است كه نوروفيدبك رشد را فرا ميخواند و در سطوح سلولي مغز تغييراتي ايجاد ميكند و به نوبه خود كاركرد مغز و عملکرد شناختي – رفتاري را بهبود ميبخشد.
درحقيقت نوروفيدبك تکنیکي است كه در آن اشخاص ياد ميگيرند به وسيله شرطي سازي كنشگر الگوي امواج مغزي خود را تغيير دهند. همچنین نوروفيدبك يك مدل درماني براي تغيير يا اصلاح فرايندهاي شناختي احساسي و فيزيولوژيکي در بيماران است.
دليل تمركز ويژه روانشناسان بر اين حيطه اين است كه مغز تنظيم كننده مركزي هيجانات، نشانگان فيزيکي، افکار و رفتارهايي است كه بسياري از مشکلات روانشناختي را تبيين ميكنند.
نوروفیدبک روش ارتقا و تقویت عملکرد ارتباط ذهن و بدن
نوروفيدبك بر پايه ايده پذيرفته شده ارتباط ذهن-بدن بوده و شامل آموزش ذهن براي عمل به شيوه اي بهينه به منظور بهبود كاركردهاي رفتاري، فيزيکي شناختي و هيجاني است، در واقع توانايي ذهني را براي بازسازي تغيير و التيام خود افزايش ميدهد.
نتايج مطالعات در زمينه بررسي اثربخشي آموزش پسخوراند عصبي بر وضعيت روانشناختي بيماران وابسته به مواد و الکل افزايش آرامش بيماران كاهش استرس و كاهش نابهنجاری هاي روانشناختي بيماران را گزارش كرده اند.
نتايج مطالعات در زمينه بررسي اثربخشي آموزش پسخوراند عصبي بر وضعيت روانشناختي بيماران وابسته به مواد و الکل افزايش آرامش بيماران كاهش استرس و كاهش نابهنجاري هاي روانشناختي بيماران را گزارش كرده اند.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است.