نوروفیدبک

نوروفيدبك از سال 1970 براي درمان اضطراب استفاده مي شد و با آمورش آلفا در كارهاي اوليه توسط كليترمن و كاميوا همراه بود. امواج آلفا (8-12 هرتز) امواج با ولتاژ بالا و صاف است كه اين امواج باعث آرامش مي شود.

هدف از نوروفيدبك آموزش تغيير مطلوب نوار مغز است كه براي رسيدن به عملكرد شناختي مناسب و ايجاد آرامش و براي درمان بیش فعالی و نقص توجه، مشکلات حافظه، اختلالات اضطرابی و انواع افسردگي ها، اختلالات خواب ، درد و الكليسم و انواع اعتیاد استفاده مي شود.

فرکانس های مغزی در نوروفیدبک

فركانس امواج مغز شامل (13-20+هرتز) بتا و (8-12 هرتز) آلفا، (4-8 هرتز) تتا، (5/0-4 هرتز) دلتا و… است. هر فردي يك الگوي خاصي از فعاليت مغزي را دارد و يك فركانس خاص است كه با علائم و اختلالات خاص همراه است.

مثلا در بيش فعالي تقويت بتا و كاهش تتا لازم است. سيگنال هاي مغزي به صورت بصري يا شنوايي (ویدیو، انیمیشن یا صوت) به فرد داده مي شود و تغييرات امواج در جهت مطلوب را با پاداش صوتي يا بصري به فرد پسخوراند مي كند.

سيگنال هاي بينايي به صورت گراف يا عدد يا امواج يا تغيير رنگ و الگو ها و يا انيميشن مي باشد.استفاده از نوروفيدبك براي اختلال بيش فعالي و نقص توجه در مطالعات متعددي تائيد شده است و مورد تائيد اداره غذا و داروي آمريكا(FDA) نيز مي باشد. از آنجا كه درمان اختلالات يادگيري از اهميت ويژه اي برخوردار است و نوروفيدبك از روش هاي درماني نسبتا جديد مي باشد، مطالعه حاضر به بررسي اثر اين روش در درمان اختلالات يادگيري مي پردازد.

نوروفیدبک و درمان اختلالات یادگیری

ديده شده كه كودكان مشكلات يادگيري سطوح بالايي ازنسبت فعاليتهاي آلفا و تتا و کم کاری فرکانس بتا (15-18 هرتز) را از خود نشان ميدهند كه اين مسئله به
پيشرفت فعاليتهاي ذهني صدمه ميزند. نوروفيدبك به كاهش نسبت آلفا و تتا در نقاط مشخص شده ای كمك كرده و سبب بهبود مهارتهاي خواندن،نوشتن، رياضيات و نقاشي و نيز افزايش نمره IQ ميشود.

معمولاً با كامل كردن يك دوره درماني بهبودي ثابتي حاصل ميشود. مشكلات يادگيري ممكن است در يك يا چند فرايند پايه در فهم زبان گفتاري يا نوشتاري به وجود آيند. عقيده بر اين است كه مشكلات يادگيري نتيجه تغييراتي در كاركرد مغز هستند.

همه چیز درباره نوروفیدبک!

علت شناسی و تشخیص اختلال یادگیری ریاضی

اين مشكلات ممكن است در كاركردهاي شنيداري، حافظه يا پردازشي اتفاق بيفتد و مشكلاتي را در فهم و به ياد آوردن كلمات، در بيان يا دريافت زبان شفاهي يا كتبي، در شكل دهي حروف يا فهم مفاهيم رياضي به وجود آورد. ناتواني يادگيري رياضيات يكي از اختلالات يادگيري ويژه است كه به تاخير بدون دليل و معنادار در توانايي حساب مربوط مي شود.
براي تشخيص اين اختلال بايد مهارت هاي رياضي كودك به طور قابل توجهي زير سن تقويمي، هوش و عملكرد تحصيلي وي باشد. اين اصطلاح اصولا افرادي را كه بواسطه معلوليت هاي ديداري، شنيداري يا حركتي، همچنين عقب ماندگي ذهني يا محروميت هاي محيطي، فرهنگي يا اقتصادي به مشكلات يادگيري دچار شده اند، شامل نمي شود. ناتواني يادگيري در سنين دبستان شايع است.

تحقيقات در افرادي با نقص توجه، فعاليت زیاد امواج مغزي آهسته، مخصوصا امواج تتا را نشان مي دهند، همچنين تحقيقات نوروفيدبك مشخص كرده است كه آموزش الگوهاي امواج مغزي بتا و تتا و تقويت بتا به تتا مي تواند آسيبهاي شناختي مرتبط با نقص توجه وابسته به بيش فعالي و بي توجهي و مشكلات يادگيري را اصلاح كند.

امواج مغزی آهسته مانع یادگیری مطلوب میشوند

در نقشه مغزي كودكان ناتوان از نظر يادگيري، اغلب يك يا چند مورد از موارد زير مشاهده ميگردد. امواج آهسته يا نوكتيز كانوني در يك يا چند ناحيه مغزي مثلاً در ديسلكسي اين امواج آهسته در لوب پس سري، ناحيه ورنيكه، ناحيه بروكا و ناحيه حسيحركتي مغز ديده ميشوند. مغز ما از امواج آلفا براي استراحت دادن به خود استفاده ميكند.

اگر توليد اين موج ادامه يابد و متوقف نشود مغز نميتواند بسياري از فعاليتهاي حياتي خود را انجام دهد. در عوض امواج سريع بتا براي انجام فعاليتهاي توجهي و تمركزي مغز ضروري ميباشند.

كاهش فعاليت بتا و افزايش آلفا در اين افراد منجر به بروز مشكلات يادگيري ميشود. قسمتهاي مختلف مغز براي اينكه بتوانند پيچيدگي هاي دنيا را درك كرده و عملكرد مناسبي داشته باشند، دائماً با هم در ارتباطند. قطع و برقراري به موقع اين ارتباطات منجر به پردازش صحيح اطلاعات ميشود. در كودكان مبتلا به ناتواني يادگيري ارتباط بين دو يا چند ناحيه از مغز يا به خوبي برقرار نميشود و يا در صورت برقراري، درهمآميختگي پيدا ميكند.

ميزان زياد يكپارچگي در نوار مغز نشان مي دهد كه دو يا چند ناحيه از مغز در هم آميختگي پيدا كرده و نمي توانند اطلاعات را به خوبي پردازش يا اجرا كنند. كاهش يكپارچگي هم نشانه اين است كه مغز نمي تواند به خوبي قسمت هاي لازم براي انجام كار خاصي را پيوند دهد. افراد ناتوان يادگيري ممكن است هر دو يا يكي از حالات كاهش و افزايش يكپارچگي را در نوار مغز خود نشان بدهند.

اهمیت درمان اختلالات یادگیری

با توجه به اين كه ميزان شيوع اين اختلال در كودكان بين 4- 12 %گزارش شده است لذا برنامه ريزي براي تغيير و پيشگيري از اين اختلال كاملا احساس مي شود چرا كه هزينه هاي مادي و رواني قابل ملاحظه اي بر دوش خانواده ، مدرسه و اجتماع مي گذارد كه اگر با اين اختلال درست و اصولي برخورد شود، مانع از صرف هزينه هاي سنگين مي شود .از آنجا كه نوروفيدبك از روش هاي درماني نسبتا جديد مي باشد مطالعه حاضر به بررسي اثر اين روش در درمان اختلالات يادگيري مي پردازد.

نوروفیدبک، درمانی ضروری برای کودکان مبتلا به مشکلات یادگیری

در مطالعه ژاكوب كه در زمینه درمان نوروفيدبك روی دو بچه با اختلالات يادگيري و مشكلات توجه انجام شد، نتايج نشان داد نوروفيدبك يك درمان موفقيت آميز براي درمان اين اختلالات مي باشد. نتايج مطالعه پيگيري كه بر بچه هايي با اختلالات يادگيري انجام شد نیز تایید کرد که نوروفيدبك يك درمان موثر براي اختلالات يادگيري مي باشد كه تاثيرات مفيدآن فقط بعد از نوروفيدبك نيست ، بلكه در يك دوره طولاني تر نيز، بيماران به طور كلي كاهش در نشانه هاي اختلال يادگيري داشتند.

بیشتر بدانیم: درمان اختلال وسواس بدون دارو