روانشناس کودک و نوجوان در مشهد

بیش فعالی که به اختصار ADHD خوانده می شود نوعی اختلال شایع است که حدود هشت تا ۱۰ درصد کودکان را مبتلا می کند.این بیماری در پسران شایعتر از دختران است که هنوز دلیل اصلی آن مشخص نشده است.

ویژگی های اولیه بیش فعالی از سال های اولیه رشد یعنی قبل از ورود به مدرسه شروع می شود.

انواع کودکان بیش فعال:

بیش فعالی دارای ویژگی های بارزی است که شامل پرتحرکی، کمبود توجه و تمرکز، بروز اعمال ناگهانی و غیرقابل پیش بینی می شود. این اختلال سه نوع است؛

اختلال اول: در گونه اول که کودک فقط در توجه و تمرکز مشکل دارد.

اختلال دوم: در نوع دوم فقط پرتحرکی دیده می شود

اختلال سوم: و بالاخره نوع ترکیبی که کودک هم پرتحرک است و هم مشکل توجه و تمرکز دارد.

این اختلال در کودکان دبستانی و در پسرها سه تا پنج برابر شایع تر از دختران است و بیشتر در پسران اول خانواده مشاهده می شود.

معمولا اختلال از سه سالگی به بعد تشخیص داده می شود. کودکان مبتلا در دوره شیرخواری اکثرا پرتحرک هستند و دست ها و پاهای خود را زیاد حرکت می دهند؛ کم خواب، کم غذا هستند و زیاد گریه می کنند.

سایر نشانه های کودکان بیش فعال به شرح ذیل است:

• قطع پی‌درپی گفت‌وگو و مکالمه بزرگ‌ترها
• پاسخ دادن به سؤال، پیش از آنکه جمله‌ی سؤال‌کننده به پایان برسد.
• بی‌صبری و بی‌تحملی شدید طوری که هر آنچه طلب کرد، باید در همان لحظه آن را دریافت کند.
• پرحرفی‌
• مدام در حال حرکت و جنب‌و‌جوش بودن
• بی‌صبری و نداشتن تحمل برای ایستادن در صف و رعایت نوبت
• عصبی و حساس بودن و مرتب پایین و بالا پریدن
• هل دادن بقیه‌ی کودکان
• برهم زدن بازی بقیه‌
• انجام تکلیف‌های مدرسه بدون توجه و دقت
• «قاپیدن» وسایل و اسباب‌بازیهای کودکان دیگر
• نداشتن مهارتهای لازم در برقراری ارتباط‌های اجتماعی با دیگران
• گم‌کردن وسایل شخصی
• از این شاخه به آن شاخه پریدن

درمان بیش فعالی با نوروفیدبک

فرد مبتلا به اختلال بیش فعالی_نقص توجه،مغز، الگو های مشخصی از رفتار، به ویژه در لوب جلویی نشان می دهد.نوروفیدبک قصد دارد رفتار شخص را با تغییر ذهن خود تغییر دهد. مغز سیگنال های الکتریکیی قابل اندازه گیری یا امواج تولید می کند.نوروفیدبک با استفاده از تمرین هایی دارد این امواج را اندازه گیری می کند.

پنج نوع موج مغزی وجود دارد: آلفا ،بتا ،گاما، دلتا و بتا .هر یک فرکانس متفاوتی دارند که می تواند اندازه گیری کند.

برخی تحقیقات نشان می دهد که افرادی که اختلال بیش فعالی_نقص توجه دارند بیشتر در دامنه امواج تتا و امواج بتا دچار مشکل هستند. قبل از اولین جلسه نوروفیدبک،تمرین کننده سوالاتی را درباره علائم فردی ،تاریخچه درمان و شیوه درمان می پرسد. فرد قبل از هر جلسه درمان به اطلاعات مربوط به علائم آنها ادامه خواهد داد،زیرا این امر به مراجع اجازه می دهد تا در طول زمان پیگیری کند.

در ابتدای هر جلسه،مراجع الکترود را از یک دستگاه EEG به سر شخص اضافه می کند.این فعالیت مغز را اندازه گیری می کند. تعداد الکترود ها بسته به مراجع و جلسه متفاوت است.الکترود ها صدمه نمی بینند و جریان الکتریکی را تحویل نمی دهند.آنها فقط برای اندازه گیری فعالیت مغز هستند.

هنگامی که جلسه شروع می شود،یک اسکن امواج مغزی شخص روی یک صفحه نمایش داده می شود. درمانگر مراجع را به انجام وظیفه خاصی هدایت می کند،انتظار دارد که این کار موجب تغییر امواج مغزی شود. فعالیت ها ممکن است شامل یک بازی ویدیویی یا سایر محرک هایی باشند که مغز را تشویق می کند تا اطلاعات را از راه های مختلف پردازش کند.

ممکن است موسیقی یا یک صدای واحد یا صداهای ناگهانی متوقف و یا شروع شود. همانطور که مغز به محرک ها پاسخ می دهد، بازخورد در امواج مغزی نشان می دهد که چگونه محرک ها باعث قطع، و تغییر یا افزایش فعالیت مغز می شود.

پرخاشگری

خشونت و پرخاشگری را می توان به دو نوع تقسیم کرد:

1) پرخاشگری خصمانه: روان شناسان رفتار پرخاشگرانه ای را که به خاطر آسیب رساندن و صدمه زدن صورت می گیرد، پرخاشگری خصمانه می گویند.

2) پرخاشگری وسیله ای: پرخاشگری ای که به خاطر به دست آوردن پاداش صورت می گیرد، پرخاشگری وسیله ای نام دارد.

بنابراین رفتار پرخاشگرانه، رفتار عمومی است که با هدف از پیش تعیین شده صورت می گیرد. بیشتر پرخاشگری های کودکان از نوع وسیله ای است؛ زیرا اکثر آن ها برای اینکه اسباب بازی و خوراکی هایشان را به دست آورند، همدیگر را هل می دهند و یا می زنند و خیلی کم پیش می آید هدف شان آسیب رساندن به کسی باشد. بچه ها معمولاً جلوی پدر و مادر و دوستان و اعضای خانواده که به حمایت آن ها نیاز دارند، رفتار پرخاشگرانه بیشتری نشان می دهند که علت آن نیز جلب توجه و حمایت کردن آن ها از نظرات و خواسته هایشان می باشد.

کودکان به سرعت می فهمند که از راه خشم و تندخویی، می توانند به خواسته ها و نیازهایشان برسند؛ حتی روان شناسان گفته اند: نوزادان در سن سه تا چهار ماهگی علائمی از خود نشان می دهند که بر خشم و عصبانیت آن ها دلالت دارد.

علائم و نشانه های پرخاشگری

کودک به طور فطری می داند که باید با ناملایمات بجنگد. همان طور که خداپرستی، نوع دوستی، خودخواهی، گریه کردن هنگام گرسنگی و درد و… غریزی هستند؛ خشم نیز تکوینی و غریزی است که خداوند از ابتدا درون او قرار داده تا به وسیلة آن خودسازی کند و در کوره راه های پر فراز و نشیب زندگی شکست نخورد.

دوران کودکی با توجه به نحوه تأثیرگذاری خشونت در زندگی او توسط متخصصین علوم رفتاری کودک مورد بررسی قرار گرفته شده است و روش های مفید برای کنترل این هیجان و بهره گیری از این دوران بیان شده است.